Lạp sườn Cao Bằng - Mang đậm dư vị quê hương

Cập nhật: Thứ tư , 08/06/2016 10:20

Cao Bằng không chỉ là nơi có những địa danh du lịch nổi tiếng mời gọi du khách ghé thăm mà còn là vùng đất nổi danh với nhiều món ngon đặc sản hợp khẩu vị với người dân xứ sở và làm nao lòng du khách trong nước cũng như quốc tế. Nhiều đoàn khách khi về đây, không chỉ tìm đến những món ăn nổi tiếng như miến dong Nguyên Bình, hạt dẻ Trùng Khánh, khẩu sli Nà Giàng hay măng Bảo Lạc.. mà còn không quên thưởng thức và mua về làm quà món lạp sườn hun khói - một món ăn được hòa quyện bởi mùi thơm của nắng vùng cao, mùi thoảng thơm của núi rừng, vị thơm, ngọt của thịt. Tất cả những hương vị ấy được gửi trọn trong món lạp sườn Cao Bằng khiến ai đã một lần thưởng thức đều thật khó quên.


Lạp sườn - Đặc sản nổi tiếng của vùng đất Cao Bằng.

Không biết có tự bao giờ và xuất xứ từ đâu, nhưng đối với người Cao Bằng, lạp sườn để gác bếp hay hun bằng khói của bã mía đã trở thành món ăn truyền thống, sử dụng trong những bữa ăn hằng ngày và là món ăn không thể thiếu mỗi dịp Tết đến, xuân về. Không ai nhớ rõ nguồn gốc của món lạp sườn này. Nhưng theo các cụ cao niên thì có lẽ món lạp sườn bắt nguồn từ những ngày còn khó khăn. Thuở ấy, mỗi năm gia đình chỉ thịt 1 con lợn, dùng làm nhân gói bánh chưng và một ít dành làm cỗ Tết. Số thịt còn lại vì không để được lâu nên những người đi trước đã nghĩ ra cách chế biến thành lạp sườn để bảo quản được lâu dài. Lâu dần theo thời gian, lạp sườn trở thành món ăn quen thuộc và có nhiều nét độc đáo riêng, góp phần làm phong phú thêm kho tàng ẩm thực của người dân Cao Bằng.

Mang đậm đà hương vị ẩm thực quê hương, thể hiện tinh tế trong cách làm và chế biến, thương hiệu đăng ký độc quyền “Lạp sườn - Đặc sản Cao Bằng” của Hợp tác xã Tâm Hòa, phường Hợp Giang, thành phố Cao Bằng đã tạo dựng được chỗ đứng trên thị trường và đưa hình ảnh món ăn của quê hương đi khắp đất nước cũng như ra thị trường quốc tế. Bà Nguyễn Thanh Tâm, chủ Hợp tác xã Tâm Hòa là người đã gắn bó với nghề làm lạp sườn gần 20 năm nay. Bà Tâm chia sẻ: Cách làm lạp sườn nhìn thì đơn giản nhưng khá cầu kỳ, nếu làm không đúng cách, lạp sườn sẽ nhanh bị hỏng. Để làm được lạp sườn ngon, khâu đầu tiên là sơ chế phần vỏ lạp sườn. Phần vỏ này dùng ruột non được làm sạch, bóp muối, dấm rồi ướp bằng rượu trắng. Ruột non được làm sạch là một trong những yếu tố quyết định đến chất lượng của lạp sườn sau này. Cùng với đó khâu chọn thịt cũng chiếm một phần quan trọng, phải làm sao chọn được loại thịt lợn vai nửa nạc nửa mỡ để lạp sườn được mềm và ngon. Thịt nạc bỏ lớp bì, thái miếng mỏng và dài, còn thịt mỡ được thái hạt lựu riêng, rồi sau đó được trộn, tẩm ướp cùng các loại gia vị, một chút rượu trắng và mật ong. Sự hấp dẫn của món ăn phụ thuộc rất nhiều vào việc điều chế tỷ lệ nguyên liệu và đặc biệt là các loại gia vị. Một nét riêng biệt của lạp sườn Cao Bằng mà không nơi nào có được đó là các loại gia vị đều mang đậm hương vị của nhiều loại cây rừng như gừng núi, hạt tiêu rừng, mắc mật, quế, các loại thảo quả... Tất cả đều được xay nhỏ và được pha trộn với nhau theo tỷ lệ của từng mùa. Khi ướp thịt với những gia vị như vậy tạo nên mùi thơm đặc trưng cho lạp sườn của vùng núi Cao Bằng, thêm vào nữa lạp sườn có thể để được lâu mà không bị hỏng. Một công đoạn cũng khá phức tạp đó là nhồi lạp sườn. Với phần lòng non đã được chuẩn bị kỹ, cứ nhồi thịt được khoảng hai ba mươi phân thì buộc lại thành khúc. Nhồi xong thì đem lạp sườn đi phơi nắng cho khô dần và đem hong trên gác bếp. Những cọc tre được dựng lên treo lạp sườn đón ánh nắng vùng cao làm đậm đà hơn cái hương vị đặc trưng của quê hương. Thông thường khi hun lạp sườn người ta thường dùng thêm bã mía để có được vị thơm đậm đà và màu sắc vàng óng như mật ong. Hơi ấm của bếp lửa lan tỏa, từng làn khói sẽ làm lạp sườn se lại và săn hơn, có thể để dành được rất lâu mà không sợ ôi thiu. Khói và hơi nóng của bếp lửa qua từng ngày làm cho lạp sườn ánh lên màu đỏ hồng của thịt nạc xen những đường vân trắng ngà của thịt mỡ trông thật hấp dẫn.


Lạp sườn trong công đoạn hun khói.

Ngày xưa, chỉ đến ngày Tết, lạp sườn mới được làm và bày bán nhiều, nhưng ngày nay, hầu như có quanh năm và dần trở thành món ăn truyền thống của người Cao Bằng. Hiện nay, một số công đoạn chế biến lạp sườn đã được chuyên nghiệp hóa hơn, việc chế biến đã giảm bớt những khâu thủ công, thay thế bằng máy móc. Thịt sau khi tẩm ướp được cho vào máy trộn đều và để 1 - 2 tiếng cho ngấm gia vị, sau đó được nhồi vào lòng non bằng một máy nhồi thịt nên nhanh hơn, năng suất cao hơn và đặc biệt là đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Lạp sườn nhồi xong không phải chờ phơi ba nắng rồi treo lên nóc bếp mà được đưa ra lò sấy và hun khói. Khi sấy khô đến độ phù hợp, lạp sườn được đóng gói bao bì, hút chân không, thời gian sử dụng lên tới 6 tháng kể từ ngày sản xuất.

Một người sành ăn thật sự, không những cảm nhận được cái ngon trong từng món ăn, mà còn nhận biết được tâm huyết, sự tài hoa khéo léo của người làm nên món ăn đó. Từng đi nhiều nơi, bà Nguyễn Thanh Tâm đã tự rèn giũa ngón nghề bếp núc và sưu tầm được cho mình một công thức riêng chế biến món lạp sườn hun khói sao cho thơm ngon, bổ dưỡng. Đặc biệt, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm chính là yêu tố rất then chốt trong tình hình hiện nay, quyết định sự tồn tại của cả hệ thống thương hiệu. Bà chia sẻ: Hàng hóa phải có nguồn gốc, hàng tươi sống phải qua kiểm dịch của thú y, tất cả bạn hàng, đối tác đều phải có hợp đồng cung cấp thực phẩm, cùng có trách nhiệm đảm bảo VSATTP với Hợp tác xã. Chính bởi vậy, cho đến bây giờ, vẫn chỉ có Tâm Hòa là thương hiệu thực phẩm duy nhất tại Cao Bằng được đăng ký với đầy đủ kiểm định chất lượng cũng như bảo hộ về độc quyền sản phẩm. Tháng 6/2012, sản phẩm thương hiệu Tâm Hòa được Bộ Công thương công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Hiện nay, sản phẩm lạp sườn Cao Bằng của HTX Tâm Hòa không chỉ gói gọn ở thị trường trong tỉnh, đã có mặt ở nhiều siêu thị lớn ở Hà Nội như: Siêu thị Big C, Vincom Bà Triệu, Fivimart Gia Lâm... và các siêu thị ở các tỉnh thành khác như: Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Hà Giang... Không chỉ là món ngon đại diện cho ẩm thực Cao Bằng, lạp sườn và thịt hun khói còn là đại diện ẩm thực Việt Nam được mời tham gia Hội chợ Thương mại với Trung Quốc, Hội chợ ASEAN - Ấn Độ lần thứ 2 tổ chức tại Ấn Độ. Mới đây Sản phẩm của HTX Tâm Hòa gồm lạp sườn và jambon đã vinh dự là đơn vị duy nhất tại tỉnh Cao Bằng được công nhận và tôn vinh là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp Quốc Gia năm 2015.

Lần đầu tiên thưởng thức món lạp sườn hun khói, có thể nhiều người dùng chưa thể cảm nhận được hết cái ngon và hương vị đậm đà của món ăn, nhưng khi đã quen thì vị thơm ngon của các loại gia vị, vị bùi bùi, đậm, ngọt của thịt nạc quyện với chút mùi khói sẽ khiến chúng ta nhớ mãi. Mùi khói và hơi lửa quyện với vị ngọt của thịt tạo ra một món ăn mang hương vị khó tả, thơm nồng, giòn, ngậy đặc trưng, thịt nạc săn lại đậm đà, thịt mỡ trở nên trong veo, ăn mà không thấy ngấy. Khi ăn, lạp sườn để nguyên cả khúc rửa sạch bằng nước nóng rồi đem hấp hoặc rán chín, rồi sau đó mang thái lát vừa phải đảo lên bếp, rưới thêm ít nước mắm, cho thêm chút lá tỏi tươi cắt dài ăn kèm cùng cơm trắng hoặc chế biến tùy theo khẩu vị của mỗi người, mỗi vùng. Lạp sườn hun khói mang hương vị đậm đà của quê hương, khiến cho người ăn cảm nhận được sự gần gũi, mộc mạc của món ăn bình dị, dân dã nhưng chứa đựng trong đó là tình cảm đằm thắm của con người nơi đây, tạo nên dấu ấn không thể quên trong lòng du khách gần xa khi tới Cao Bằng.

Diệu Linh - Đàm Kiều

Tags:

Hiện chưa có bình luận nào, hãy để lại bình luận của bạn về tin tức này.

Nhập bình luận của bạn:

Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.

Gửi bình luận Nhập lại

Lịch Phát sóng

  • T2

    02/12

  • T3

    03/12

  • T4

    04/12

  • T5

    05/12

  • T6

    06/12

  • T7

    07/12

  • CN

    08/12

Xem toàn bộ

Thông tin cần biết

Thời tiết:

22°C - 36°C nhiều mây, không mưa

1 USD = 23240 VNĐ

41.550/lượng