Người truyền "lửa" làn điệu then Tày cho thế hệ trẻ

Cập nhật: Thứ hai , 14/05/2018 10:19

Sinh ra và lớn lên dưới những nếp nhà sàn của đồng bào dân tộc Tày ở Bản Bó, xã Phù Ngọc, huyện Hà Quảng, cái nôi của hát then Cao Bằng, với hơn 36 năm hoạt động trong Đoàn văn công của tỉnh, giờ đây, về nghỉ hưu nhưng tình yêu với điệu hát then mượt mà dường như chưa bao giờ tắt trong Nghệ sĩ Ưu tú Quỳnh Nha. Đau đáu với nỗi niềm đưa nghệ thuật Then vượt ra ranh giới Cao Bằng, Nghệ sĩ Ưu tú Quỳnh Nha vẫn tiếp tục cống hiến để lưu giữ truyền lửa làn điệu then Tày, đàn tính cho thế hệ trẻ.


Nghệ sỹ Ưu tú Quỳnh Nha.

Dù đã ở tuổi 77, nhưng tiếng đàn tính của Nghệ sỹ Ưu tú Quỳnh Nha vẫn có sức lôi cuốn kỳ lạ với mọi lứa tuổi. Không biết có phải do người bố là một thầy tào, thuộc nhiều bài then cổ hay không mà từ nhỏ, bà đã say mê then đến từng làn điệu. Sinh ra và lớn lên ở Bản Bó, xã Phù Ngọc, huyện Hà Quảng, cái nôi của hát then Cao Bằng, ngay từ nhỏ, bà đã được được nghe những làn điệu dân ca ngọt ngào và những ngón đàn tính điêu luyện, để đến bây giờ, mỗi khi nghe tiếng then cất lên ở đâu đó, bà lại rưng rưng. Cứ như vậy, gia đình và quê hương đã từng ngày nuôi dưỡng tình yêu say đắm với then của Nghệ sĩ Quỳnh Nha. Năm 1960, lúc đấy Nghệ sĩ Quỳnh Nha 22 tuổi, bà tham gia đoàn văn công của tỉnh. Bà nhớ bài hát then đầu tiên bà trình bày là bài Lồm Bơn Pét (tiếng Tày nghĩa là Gió Tháng Tám).


Nghệ sỹ Ưu tú Quỳnh Nha và chồng là luôn đau đáu với nỗi niềm lưu truyền nghệ thuật hát then, đàn tính.

Ông Bế Xuân Tiến, năm nay đã 88 tuổi, nguyên trưởng đoàn văn công thuộc Ty Văn hóa tỉnh Cao Bằng (nay là Sở Văn hóa -Thể thao và Du lịch), chồng của Nghệ sĩ Ưu tú Quỳnh Nha cũng là một người có nhiều kỷ niệm và tình yêu với hát then, đàn tính. Vào những năm 1967 - 1969 và nhiều năm sau này trong cuộc kháng chiến chống Mĩ,  đoàn văn công có nhiều dịp đi biểu diễn phục vụ bộ đội. Khi đó, bài hát “Phua bộ đội, mìa dân quân” (tiếng Tày nghĩa là Chồng bộ đội, vợ dân quân) được nghệ sỹ ưu tú Quỳnh Nha thể hiện nhiều nhất. Bài hát là nỗi niềm, là tâm sự của rất nhiều người vợ có chồng đi kháng chiến, qua tiếng tính, mong muốn gửi gắm niềm tin mãnh liệt của người vợ đến những người chồng, mong họ “chân cứng đã mềm”, dũng cảm, kiên cường, hoàn thành tốt nhiệm vụ. Ông Tiến chia sẻ, lời then vốn là những câu chữ được dân gian chắt lọc, gọt giũa, vừa là những câu thơ trữ tình, giàu nhạc điệu. Ở mỗi vùng quê đều có những làn điệu hát then khác nhau, nhưng nhìn một cách tổng thể, then Cao Bằng vẫn có nét nổi trội đặc biệt.


Nghệ sĩ Quỳnh Nha truyền dạy nghệ thuật then tính cho thế hệ trẻ.

Trong căn nhà nhỏ của Nghệ sĩ Ưu tú Quỳnh Nha, cái oi bức của mùa hè đã được xua tan bởi giọng then mềm mại, nhẹ nhàng của bà được phát qua chiếc đài đã hoen màu thời gian. Hơn 36 năm hoạt động trong đoàn văn công của tỉnh Cao Bằng, tiếng hát của nghệ sĩ Quỳnh Nha đã chinh phục nhiều thế hệ khán giả yêu âm nhạc. Bà đoạt Huy chương Vàng Liên hoan Tiếng hát ru các dân tộc Việt Nam lần thứ nhất tổ chức tại Huế năm 1992 và nhiều huy chương bạc, đồng trong các lần liên hoan hát then, đàn tính toàn quốc. Năm 1993, bà là người đầu tiên của tỉnh được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú. Năm 2001, bà được mời tham dự Liên hoan Hát đôi dân ca tổ chức tại Đài Loan.

Về nghỉ hưu nhưng tình yêu với điệu hát then mượt mà dường như chưa bao giờ tắt trong Nghệ sĩ Ưu tú Quỳnh Nha. Ước mong giữ mãi các làn điệu dân ca của quê hương, bà vẫn nhiệt tình tham gia giảng dạy các lớp hát dân ca của Nhà Thiếu nhi Kim Đồng (tỉnh Cao Bằng), dàn dựng chương trình cho Đoàn Nghệ thuật Cao Bằng, các đội văn nghệ quần chúng... Và căn nhà nhỏ của bà, nhiều năm nay vào các ngày thứ hai, thứ tư, thứ sáu vẫn vang lên tiếng tính dập dìu, ngọt ngào của Nghệ sĩ Quỳnh Nha trong các buổi lên lớp dạy đàn tính và hát then cho thế hệ trẻ.

Diệu Linh

Tags:

Hiện chưa có bình luận nào, hãy để lại bình luận của bạn về tin tức này.

Nhập bình luận của bạn:

Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.

Gửi bình luận Nhập lại

Lịch Phát sóng

  • T2

    09/12

  • T3

    10/12

  • T4

    11/12

  • T5

    12/12

  • T6

    13/12

  • T7

    14/12

  • CN

    15/12

Xem toàn bộ

Thông tin cần biết

Thời tiết:

22°C - 36°C nhiều mây, không mưa

1 USD = 23240 VNĐ

41.440/lượng